فرانسه و اتحادیه اروپا به دنبال جذب دانشمندان مستقر در آمریکا هستند

به گزارش راهبرد معاصر؛ امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، و اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، روز دوشنبه در دانشگاه سوربن پاریس همراه با رهبران دانشگاه‌ها و محققان اروپایی سخنرانی خواهند کرد و احتمالاً مشوق‌ها و حمایت‌های جدیدی برای پژوهشگرانی که مایل به انتقال به اروپا هستند، اعلام خواهند کرد.

این رویداد با عنوان «اروپا را برای علم انتخاب کنید» و با حضور دانشگاهیان و مقامات اروپایی برگزار می‌شود و هدف آن گشودن در‌های اروپا به روی محققانی است که نگران تهدید‌های ناشی از کاهش بودجه فدرال برای مراکز علمی و سیاست‌های تنوع‌آمیز در مؤسسات آموزش عالی آمریکا هستند.

کاخ الیزه اعلام کرد این اقدام در شرایطی صورت می‌گیرد که «آزادی‌های آکادمیک با تهدیدات متعددی رو‌به‌رو هستند» و اروپا «قاره‌ای جذاب برای پژوهشگران» محسوب می‌شود. یک مقام آگاه در کاخ الیزه گفت: ما محیطی هستیم که آزادی تحقیق وجود دارد و هیچ موضوعی تابو نیست.

فرانسه به‌ویژه علاقه‌مند به جذب دانشمندان فعال در حوزه‌های سلامت (به‌ویژه بیماری‌های عفونی)، تحقیقات آب‌وهوا و هوش مصنوعی است. این اقدام پس از نامه ۱۳ کشور اروپایی از جمله فرانسه، آلمان و اسپانیا به کمیسیون اروپا برای تسریع در جذب استعداد‌های علمی انجام می‌شود.

در آوریل گذشته، فرانسه ابتکار «فرانسه را برای علم انتخاب کنید» را با ایجاد یک پلتفرم ویژه برای جذب پژوهشگران بین‌المللی راه‌اندازی کرد. وزارت تحقیقات فرانسه به خبرگزاری فرانسه گفت: برخی پژوهشگران خارجی هم‌اکنون برای آشنایی با زیرساخت‌ها به فرانسه آمده‌اند و منتظر تأمین بودجه و راه‌اندازی کامل پلتفرم هستند.

مرکز ملی تحقیقات علمی فرانسه (CNRS) نیز اخیراً برنامه‌ای برای جذب پژوهشگران خارجی و فرانسوی مقیم خارج که تحقیقاتشان در معرض تهدید قرار گرفته است، آغاز کرده است. آنتوان پتی، رئیس این مرکز، گفت برخی از این پژوهشگران «تمایلی به زندگی و بزرگ‌کردن فرزندانشان در آمریکای دوران ترامپ ندارند.»

با این حال، چالش‌هایی نیز در این مسیر وجود دارد؛ از جمله اینکه سرمایه‌گذاری در تحقیقات در آمریکا (از جمله مشارکت بخش دولتی و خصوصی) سال‌هاست که از اروپا پیشی گرفته است. پژوهشگران فرانسوی بار‌ها به حقوق نسبتاً پایین و قرارداد‌های موقت بسیاری از محققان در این کشور اعتراض کرده‌اند. به‌طور متوسط، یک پژوهشگر دانشگاهی در آمریکا دستمزد بسیار بالاتری نسبت به همتای فرانسوی خود دریافت می‌کند. اتحادیه‌های صنفی در فرانسه خواستار بهبود شرایط قراردادها، افزایش حقوق و تأمین مالی بهتر مؤسسات تحقیقاتی شده‌اند.

برخی در فرانسه امیدوارند که با در نظر گرفتن هزینه‌های پایین‌تر آموزش و بهداشت و مزایای اجتماعی بیشتر در این کشور، شکاف دستمزد‌ها بین دانشمندان فرانسوی و آمریکایی کاهش یابد.

فریدریش مرتز، صدراعظم آینده آلمان، ماه گذشته گفت: دولت آمریکا با زور علیه دانشگاه‌های این کشور عمل می‌کند و پژوهشگران آمریکایی اکنون به اروپا روی آورده‌اند. این فرصت بزرگی برای ماست. /شفقنا